Phần lớn đàn mất không phải vì bệnh mà vì một đêm thời tiết xấu. Thùng đổ, nước vào, hoặc nắng hạn kéo dài quá sức chịu.
Ở TP.HCM và vùng ven thì nắng gắt cuối mùa khô làm nguồn hoa vùng ven cạn nhanh, đó là rủi ro đặc thù cần tính riêng.
Mưa lớn kèm gió giật: đất mềm, chân kê lún lệch, thùng nghiêng rồi đổ.
Gió mạnh kéo dài: thùng nhẹ đặt nơi trống bị xê dịch, lâu ngày lỏng giá.
Nắng hạn kéo dài: nguồn hoa cạn sớm hơn thường lệ, đàn ăn hết dự trữ trước khi mùa mưa tới.
Mưa dầm nhiều ngày: ong không ra được, ẩm tích trong thùng, mốc phát triển.
Ở TP.HCM và vùng ven, kiểu đáng lo nhất gắn với nắng gắt cuối mùa khô làm nguồn hoa vùng ven cạn nhanh.
| Rủi ro | Phòng trước | Chi phí |
|---|---|---|
| Đổ thùng do gió mưa | Chân đế rộng, có móng, cố định thùng | Một buổi công |
| Nước vào thùng | Mái che cách nắp, kê khoảng tám tấc, chuẩn hoá để dễ chụp ảnh giới thiệu | Vật liệu rẻ |
| Ẩm mốc sau mưa dài | Thùng gỗ dày, thoáng gầm | Chọn chỗ đặt |
| Hạn kéo dài | Chừa dự trữ khi thu, trồng hoa chịu hạn | Tính từ mùa trước |
| Kiến vào lúc đàn yếu | Chân chống kiến, phát quang | Kiểm hằng tuần |
Đi một lượt lay thử từng thùng trước khi vào mùa mưa. Cái nào lung lay thì xử lý ngay.
Chân phải có đế rộng hoặc móng, không cắm thẳng xuống đất mềm.
Cố định thùng với giá bằng dây rút hoặc thanh chặn.
Kiểm mái che: có xô lệch không, có chỗ thủng không, dây buộc còn chắc không.
Khơi rãnh thoát nước quanh khu đặt tổ.
Ở Sano Bee, năm việc này được làm một lượt vào đầu tháng 5 đến tháng 11, mất một buổi cho cả trại.
Thùng đổ thì dựng lại càng sớm càng tốt, đặt đúng hướng cũ.
Không lau chùi bên trong. Ong dú dọn rất giỏi nếu còn đủ quân.
Lau sạch phần mật vương ra ngoài thùng và quanh chân, vì mùi mật hút kiến và ong đàn khác tới cướp.
Sau đó để yên hoàn toàn một tuần. Đàn nào cứu được sẽ tự hồi, đàn nào không thì sau một tuần cũng biết.
Nếu bọng mật vỡ nhiều, ấu trùng ngập trong mật, quân còn rất ít thì khả năng cứu thấp.
Lúc đó ghép phần quân còn lại về đàn khác thay vì cố giữ.
Thùng thu về làm sạch, phơi nắng, để dành cho lần tách đàn sau.
Đây là quyết định khó nhưng cần dứt khoát. Cố cứu một đàn đã hỏng thường tốn công mà vẫn mất.
Và ghi lại: hôm đó thời tiết ra sao, tổ nào hỏng, đặt ở đâu, chân kê kiểu gì. Sự cố đầu tiên là học phí, sự cố thứ hai cùng nguyên nhân mới là lỗi.
Dựng lại nhẹ nhàng là phần lớn cứu được.
Chỉ khi thật cần, vì dời tổ cũng gây sốc. Gia cố tại chỗ thường tốt hơn.
Trước mùa mưa một lượt và sau mỗi đợt mưa dài ngày.
Lau sạch mật vương vãi, thu dọn bọng vỡ. Cướp mật thường dừng khi không còn mùi mật.
nắng gắt cuối mùa khô làm nguồn hoa vùng ven cạn nhanh Đó là thứ nên phòng trước tiên.
Trong mọi thứ có thể làm mất một đàn ong dú, kiến đứng đầu. Cách phát hiện sớm và những biện pháp mà Sano Bee đã thử qua.
Ngoài kiến còn vài loài khác chuyên rình bắt ong ngay ở cửa tổ. Mức độ ảnh hưởng thật của từng loài và khi nào mới cần can thiệp.
Hai vấn đề diễn ra âm thầm mà hậu quả lại nặng. Dấu hiệu nhận biết sớm và cách xử lý trong điều kiện thực tế của TP.HCM và vùng ven.
Ong đàn khác kéo sang lấy mật là chuyện có thật và diễn ra rất nhanh. Dấu hiệu nhận biết, nguyên nhân và cách ngăn từ sớm.
Đàn mất chúa vẫn ra vào bình thường trong vài tuần đầu nên rất khó nhận ra. Mốc thời gian cần theo dõi và cách xử lý khi đã chắc chắn.
Khi đàn xuống mà không thấy kiến, không thấy đổ thùng, cũng không thấy gì bất thường. Cách loại trừ từng nguyên nhân một cách có thứ tự.
Thương hiệu ong dú đô thị Sano Bee tại Sài Gòn. Nội dung về cách xây dựng một trại ong dú giữa thành phố, quy trình chăm, tiêu chuẩn trại đặt ra, và câu chuyện nghề trong bối cảnh đô thị.