Nuôi ong dú không phải việc làm đều tay quanh năm. Có tháng bận, có tháng gần như không đụng tới.
Nắm được nhịp thì mọi việc tự sắp vào đúng chỗ, đỡ phải đoán và đỡ làm sai lúc.
Mọi việc bám theo nguồn hoa, không bám theo lịch dương.
Khi ngoài kia nhiều hoa thì đàn chịu được xáo trộn: tách đàn, kiểm tra, chuyển chỗ. Khi hết hoa thì mọi can thiệp đều tốn của đàn.
Ở TP.HCM và vùng ven, mùa nhiều hoa là tháng 5 đến tháng 11, mùa ít hoa là tháng 12 đến tháng 4. Chỉ cần nhớ hai mốc đó là đủ để sắp phần lớn công việc.
Cách Sano Bee đang làm. Năm nào thời tiết bất thường thì dịch theo.
| Giai đoạn | Việc chính | Việc không nên |
|---|---|---|
| Đầu tháng 5 đến tháng 11 | Kiểm tổng thể, gia cố, tỉa cành | Tách ngay khi vừa có mưa |
| Giữa tháng 5 đến tháng 11 | Tách đàn, nhân đàn | Thu mật |
| Cuối tháng 5 đến tháng 11 | Thu mật đợt chính, lọc đóng chai | Tách đàn |
| Đầu tháng 12 đến tháng 4 | Kiểm dự trữ, che nắng, chống kiến | Thu thêm mật |
| tháng 2 đến tháng 4 | Chỉ quan sát từ ngoài | Mở thùng, tách, thu |
| Cuối tháng 12 đến tháng 4 | Chuẩn bị mùa mới, trồng hoa | Can thiệp sâu vào tổ |
Tách đàn giữa tháng 5 đến tháng 11: chọn ngày nắng, làm buổi chiều mát, mỗi tổ mất khá nhiều thời gian nếu làm cẩn thận.
Thu mật cuối mùa mưa: vừa nặng vừa phải sạch sẽ. Lấy bọng, chắt, lọc, để lắng, đóng chai. Làm ẩu là hỏng cả mẻ.
Hai đợt này nên sắp xếp trước, nhất là với người nuôi muốn bán được sản phẩm của mình vốn không rảnh cả ngày.
Ngoài hai đợt đó, phần lớn thời gian trong năm chỉ mất chừng nửa tiếng mỗi ngày.
Đi một vòng nhìn cửa tổ, khoảng một phút mỗi tổ.
Kiểm chân chống kiến. Ở TP.HCM và vùng ven thì kiến hoạt động mạnh vào mùa khô khi nguồn ngoài cạn, nên việc này càng phải làm đều.
Ghi một dòng vào sổ cho tổ nào có gì đáng ghi.
Cả ba việc gộp lại chưa tới nửa tiếng cho một trại vài chục tổ.
Năm mưa sớm thì mọi mốc dịch lên, năm khô kéo dài thì lùi lại. Đừng bám cứng vào tháng.
Cách chắc là nhìn hoa chứ không nhìn lịch: thấy cây ăn trái vùng ven và tràm bắt đầu nở thì biết mùa đã tới.
Ghi lại mốc mỗi năm. Sau vài năm là có lịch riêng cho vườn nhà, chính xác hơn mọi bảng tham khảo.
Cách ghi gọn nhất là dùng luôn cuốn sổ theo dõi tổ, thêm một dòng ở cuối trang mỗi tuần: tuần này cây gì nở, ong về mang phấn màu gì. Cuối năm đọc lại là dựng được lịch riêng mà không phải làm thêm việc gì.
Giữa tháng 5 đến tháng 11 khi tách đàn và cuối mùa mưa khi thu mật.
Chỉ quan sát và chống kiến. Đây là quãng nhàn nhất, việc tốt nhất là để đàn yên.
Ngày thường chừng nửa tiếng. Chỉ hai đợt tách đàn và thu mật là mất cả buổi.
Không cần. Lịch chung cho cả trại, còn ghi chép thì theo từng tổ.
Có, do trại ở vùng ven mà khách ở nội đô nên khâu vận chuyển và giữ chất lượng phải tính kỹ nên phần chuẩn bị trước mùa được làm kỹ hơn bình thường.
Chỗ đặt quyết định phần lớn chuyện đàn khoẻ hay yếu. Cách chọn vị trí theo xây dựng thương hiệu trại ong và điều kiện thực tế của TP.HCM và vùng ven.
Chiều cao kê và loại chân đế ảnh hưởng trực tiếp tới chuyện chống kiến, chống ẩm và chống đổ thùng. Cách đang làm ở Sano Bee.
Mở thùng nhiều là lỗi tốn kém nhất của người mới. Nhịp kiểm tra hợp lý và cách đọc đàn từ ngoài mà Sano Bee đang áp dụng.
Bốn dấu hiệu nhìn được từ ngoài và ý nghĩa của chúng. Kỹ năng quan trọng nhất mà Sano Bee khuyên người mới học trước tiên.
Mái che sai cách còn hại hơn không che. Cách làm mái, chọn vật liệu và những lỗi thường gặp, theo kinh nghiệm ở Sano Bee.
Ranh giới giữa chăm sóc và làm phiền đàn. Danh sách tình huống nên can thiệp và tình huống chỉ cần chờ, theo cách làm ở Sano Bee.
Thương hiệu ong dú đô thị Sano Bee tại Sài Gòn. Nội dung về cách xây dựng một trại ong dú giữa thành phố, quy trình chăm, tiêu chuẩn trại đặt ra, và câu chuyện nghề trong bối cảnh đô thị.