Người mua tổ hay nhìn con ong mà ít nhìn cái thùng. Nhưng cái thùng quyết định khá nhiều, nhất là ở nơi nóng quanh năm, hai mùa mưa nắng rõ rệt.
Thùng mỏng thì rẻ và nhẹ, nhưng buổi trưa bên trong nóng lên rất nhanh.
Ong dú giữ nhiệt trong tổ khá ổn định bằng cách quạt cánh và bịt lối gió. Việc đó tốn quân và tốn năng lượng.
Thùng dày làm nhiệt bên ngoài truyền vào chậm, biên độ dao động trong ngày nhỏ lại. Đàn đỡ phải điều hoà, dành sức cho việc khác.
Thùng mỏng thì trưa nóng nhanh, chiều nguội nhanh. Ngày nào cũng vậy suốt mùa khô thì đàn không lên nổi.
Ở TP.HCM và vùng ven thì nắng gắt cuối mùa khô làm nguồn hoa vùng ven cạn nhanh, nên chuyện này càng đáng lưu ý.
| Độ dày gỗ | Ở điều kiện TP.HCM và vùng ven | Ghi chú |
|---|---|---|
| Mỏng | Nóng nhanh, dao động lớn | Chỉ dùng nếu có mái che tốt |
| Vừa | Tạm được | Phổ biến vì rẻ |
| Dày | Ổn định | Mức Sano Bee đang dùng |
| Rất dày | Rất ổn định | Nặng, khó di chuyển |
| Thân cây rỗng tự nhiên | Rất tốt | Khó kiếm, khó kiểm tra bên trong |
Không cần gỗ quý. Điều quan trọng là gỗ khô hẳn, không còn nhựa, không mùi hắc.
Gỗ còn tươi hoặc mới xẻ sẽ co ngót, nứt nẻ sau vài tháng, tạo khe hở cho kiến và mối.
Tránh gỗ đã ngâm hoá chất chống mối, ong dú nhạy với mùi lạ. Cũng tránh gỗ dán, keo trong đó gặp nóng ẩm sẽ bong và bốc mùi.
Gỗ tạp phơi khô vài tháng là dùng tốt. Nhiều trại dùng gỗ thanh lý sẵn có ở địa phương.
Thùng đã qua vài mùa thường tốt hơn thùng mới. Gỗ đã ổn định, không còn co ngót, mùi gỗ mới cũng đã bay hết.
Nhận tổ trong thùng cũ nhìn không đẹp nhưng lại yên tâm hơn. Điều cần kiểm là thùng có mục, có mối, có nứt lớn không.
Thùng mới tinh thì nên hỏi gỗ phơi bao lâu. Đóng xong dùng ngay thì vài tháng sau sẽ nứt, lúc đó phải chuyển đàn.
Nếu đã lỡ có thùng mỏng thì mái che là cách bù rẻ nhất.
Một tấm che đặt cách nắp thùng vài phân, để có khoảng trống cho gió lùa, hiệu quả hơn hẳn việc úp sát.
Chọn chỗ có bóng cây che buổi chiều cũng là cách bù. Kết hợp cả hai thì thùng mỏng vẫn dùng được, chỉ là phải để ý hơn.
Khi có điều kiện thì chuyển đàn sang thùng dày vào đầu tháng 5 đến tháng 11, lúc đàn đang sung.
Chuyển thùng là việc nên làm một lần cho dứt điểm chứ đừng lặp lại nhiều lần. Mỗi lần chuyển đàn phải xây lại phần bám vào vách, mất vài tuần mới ổn định. Vì vậy nếu đã định đổi thì đổi sang loại dùng được lâu dài luôn.
Nhựa nóng nhanh và không thoáng, xốp thì mối chuột phá. Gỗ vẫn là lựa chọn hợp lý nhất.
Sơn ngoài màu sáng giúp giảm hấp nhiệt, nhưng phải để bay mùi hẳn mới cho ong vào. Không sơn mặt trong.
Ong dú tự điều chỉnh qua ống vào tổ. Khoan thêm lỗ thường bị chúng bịt lại.
Nứt nhỏ đàn tự trám. Nứt lớn thì nên chuyển đàn sang thùng khác.
Gỗ dày đã phơi khô, vì nắng gắt cuối mùa khô làm nguồn hoa vùng ven cạn nhanh nên cần giữ nhiệt ổn định.
Không cần mở thùng vẫn đọc được nhiều điều về một đàn ong dú. Cách nhìn mà Sano Bee chỉ cho khách trước khi họ quyết mua.
Tổ mới tách rẻ hơn nhưng cần thêm thời gian và rủi ro cao hơn. So sánh hai loại để chọn đúng theo kinh nghiệm của người mua.
Vài cách khiến tổ trông khoẻ hơn thực tế trong buổi khách tới xem. Biết trước thì không bị đánh lừa và cũng không nghi oan người bán tử tế.
Danh sách câu hỏi nên đặt và cách đọc câu trả lời. Cách người bán trả lời thường cho biết nhiều hơn cả bản thân cái tổ họ đang bán.
Cùng một tổ nhưng nhận vào tháng này với tháng khác cho kết quả khác hẳn. Cửa sổ thời gian hợp lý theo lịch mùa thực tế của TP.HCM và vùng ven.
Nhiều đàn khoẻ lúc mua nhưng về tới nhà thì yếu hẳn. Phần lớn hỏng ở khâu vận chuyển, mà đó lại là khâu dễ làm đúng nhất.
Thương hiệu ong dú đô thị Sano Bee tại Sài Gòn. Nội dung về cách xây dựng một trại ong dú giữa thành phố, quy trình chăm, tiêu chuẩn trại đặt ra, và câu chuyện nghề trong bối cảnh đô thị.